Houtbouwer Derix vierde 27 juni jl. in de Turbinehal in Rotterdam zijn tienjarig bestaan op de Nederlandse markt. De mogelijkheden van houtbouw en een veelheid aan (klimaat)onderwerpen werden behandeld met een interessant lezingenprogramma en een rondleiding in het appartementengebouw Sawa, dat nog in aanbouw is.
“Zonder Nederland waren we waarschijnlijk nooit zo ver gekomen. Toen we tien jaar geleden met hulp van Johan Paul Borreman startten op de Nederlandse markt, waren duurzaamheid en vastlegging van CO2 in Nederland al verkoopargumenten voor houtbouw. Dat is pas de laatste jaren ook bij andere markten gekomen, zoals onze Duitse thuismarkt. Nederland liep en loopt nog steeds mijlenver voor op het gebied van houtbouw. We nemen Duitse opdrachtgevers mee naar Nederland om de mogelijkheden van houtbouw te ervaren. Nederland is een gidsland, ook voor ons. Hier kent de bouw een doe-mentaliteit. We hebben onze productiecapaciteit er succesvol kunnen uitbouwen het afgelopen decennium.”
Directeur-eigenaar Markus Derix sprak deze woorden tijdens de viering van tien jaar Derix Nederland in de Turbinehal in Rotterdam. Die locatie in het Lloydkwartier was niet voor niets gekozen: op loopafstand verrijst hier het appartementengebouw Sawa, van Mei Architects and Planners, Era Contour en Derix.
Specialist in houtconstructies
Het in 1926 opgerichte Derix heeft inmiddels meer dan 300 medewerkers, drie productielocaties en drie vestigingen in
Duitsland en Nederland. De onderneming is specialist in gelamineerde houtconstructies, X-Lam (CLT) en modulebouw. Een productiecapaciteit van 100.000 m³ en een jaaromzet van rond de tachtig miljoen maken van Derix een grote speler. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan het Nederlandse verkoopkantoor onder leiding van Johan Paul Borreman, directeur Derix Nederland. Hij verzorgde het dagvoorzitterschap van de jubileumviering samen met biobased specialist Pablo van der Lugt van Green Matters Consultancy.
Het eerste project waarmee Derix op 4 juli 2014 samen met bouwer Hercuton zijn visitekaartje afgaf op de Nederlandse markt, was de productiehal van Alcoa. Het vloeroppervlak bedraagt ongeveer 200 bij 108 meter. De draagconstructie bestaat uit aan twee zijden ingesloten betonnen kolommen met 33 meter lange hoofdliggers (ook wel moerbalken) van gelamineerd vurenhout. Tussen de hoofddragers liggen zadeldakliggers met een lengte van 22,8 meter. “Hallen met deze afmetingen en een constructie van gelamineerd hout waren toentertijd in Nederland nauwelijks te vinden. Het geeft een van de grote pluspunten van houtbouw aan”, aldus Borreman in zijn presentatie.
63.876 m³ hout
Alcoa leidde tot meer lange overspanningen, zoals in de Elfstedenhal in Leeuwarden en de grootste houten manege van Nederland, Stoeterij Bommelsteyn in Haskerhorne. Andere spraakmakende projecten uit die tien jaar zijn Circl in Amsterdam, Hotel Jakarta Amsterdam, Triodos Bank in Driebergen-Rijsenburg, Floating Office in Rotterdam en een dozijn woningen en appartementengebouwen. Derix liet door Centrum Hout becijferen dat in die tien jaar in de Nederlandse projecten 63.876 m³ houtvolume is toegepast. Daarin is in totaal 39.768.514 kg CO2 vastgelegd. Borreman: “Deze hoeveelheid hout en vastgelegde CO2 compenseren de uitstoot van 337.021.299 km aan uitlaatgassen van een middenklasse auto, of het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van 44.188 huishoudens.”
Koploperproject
Die constatering opende de weg voor de presentatie ‘Vandaag hebben we morgen in handen’ van meteoroloog Helga van Leur. Volgens de voormalig RTL-weervrouw is er een omslag nodig in de manier waarop we naar onszelf en naar
onze leefomgeving kijken. “Naast hergebruik, een langere gebouwlevensduur en een ander energieconcept is hout een succesfactor voor een zeer lage MPG. Het ophalen van inzichten uit koplopersprojecten is een effectieve stap bij het concreet krijgen van de (klimaat)doelen.”
Sawa
Appartementengebouw Sawa in Rotterdam is zo’n koploperproject. Sawa bestaat uit vijftig middenhuurwoningen, twintig vrijesectorhuurwoningen en 39 kopwoningen. Horeca en maatschappelijke voorzieningen zijn in de plint ondergebracht. Met een grootte van circa 12.500 m2 BVO, minimaal betongebruik, een hoofddraagconstructie van 90 procent CLT (vloeren, balken en kolommen, in totaal 3.300 m³) en een hoogte van bijna vijftig meter is het nu al spraakmakend. En niet alleen omdat dit het eerste hoge woongebouw van Rotterdam is. Het hout is zoveel mogelijk in het zicht gelaten. “Wat heeft het anders voor zin?”, vraagt architect Robert Winkel van Mei Architects and Planners zich af in zijn presentatie.
Dit maakte wel het inbouwen van een uitgebreide sprinklerinstallatie noodzakelijk. Alleen in berging, wc en badkamer is het hout afgewerkt met gips. Het hele gebouw is opgetrokken uit droge scheidbare oplossingen zodat het
ook weer gedemonteerd kan worden, “over honderd jaar of zo”, aldus Winkel. De vloer is opgebouwd uit CLT met daarbovenop droge ballast om het massa te geven. Sawa legt circa 1.800 ton CO2 vast. “De opbrengst van CO2-vastlegging zou als extra opbrengst verrekend moeten worden.”
Climate Cleanup
Voor deze verrekening is de Stichting Climate Cleanup in het leven geroepen. Een van de ambassadeurs van de stichting, Sacha Brons legt uit: “Om de klimaat- en natuurcrisis om te keren moeten we zowel de uitstoot stoppen als de overtollige koolstof herstellen. Op de natuur gebaseerde oplossingen hebben het potentieel om minstens 1.500 gigaton te verwijderen, waardoor de mondiale koolstofbalans en de natuur worden hersteld. Door beperking van de CO2-uitstoot te kwantificeren, certificeren en te kapitaliseren kunnen we in 2030 al ruim 30 procent van de oplossing bieden. Momenteel ontvangen milieuvriendelijke projecten echter minder dan 3 procent van de middelen. Dankzij aanstaande Europese wetgeving krijgt Construction Stored Carbon binnenkort tastbare waarde. Ga er daarom nu mee aan de slag!”
Derix selecteerde tien projecten uit tien jaar Nederland voor de publieksprijs Tien met een Griffel. Die prijs ging naar Hotel Jakarta in Amsterdam van Search Architects.
