De EUDR update uit Brussel geeft de houtbranche meer duidelijkheid over de invoering van de anti-ontbossingswet. De European Union Deforestation Regulation (EUDR) gaat op 30 december 2026 in. Voor micro- en kleine bedrijven geldt uitstel tot 30 juni 2027, behalve als zij nu al onder de European Union Timber Regulation (EUTR) vallen.
Bedrijven die EUTR-plichtig zijn, moeten dus ongeacht hun omvang per 30 december 2026 aan de EUDR voldoen. Het uitstel geldt vooral voor kleine bedrijven in andere grondstoffen, zoals koffie, soja en cacao, die wel onder de EUDR vallen en niet onder de EUTR.
Meer duidelijkheid over bestaande houtvoorraad
Een belangrijke vereenvoudiging gaat over hout dat vóór 30 december 2026 op de Europese markt is gebracht. Dat hout blijft onder de EUTR vallen en hoeft later niet alsnog aan de EUDR te voldoen. Ook na de vervaldatum van de EUTR, op 31 december 2029, blijft die uitzondering gelden.
Bedrijven moeten wel kunnen aantonen dat de producten vóór de ingangsdatum op de Europese markt kwamen. Een sluitende administratie blijft daarom noodzakelijk. De EUDR update maakt daarmee vooral de overgang van oude naar nieuwe regels overzichtelijker.
Due diligence vooral bij importeur
De volledige due diligence-plicht ligt bij operators die hout als eerste op de Europese markt brengen of exporteren. Zij moeten een Due Diligence Statement (DDS) indienen in EU Traces. Het bijbehorende nummer gaat daarna naar de volgende schakel in de keten. Als een importeur geen DDS-nummer kan leveren, moet de afnemer het product of de partij hout weigeren.
Partijen verderop in de keten moeten hun administratie vijf jaar bewaren. Voor first downstream operators en traders hoort daar ook het DDS-nummer bij. Second downstream operators en traders bewaren alleen hun in- en verkoopadministratie.
Rol van certificering en toezicht
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de naleving van de EUDR. De risicoklasse van het exportland speelt daarbij een belangrijke rol. Bij laag-risicolanden controleert de NVWA minimaal 1 procent van de import en export, bij standaardrisicolanden 3 procent en bij hoog-risicolanden 9 procent.
Certificeringssystemen zoals Forest Stewardship Council (FSC) en Programme for the Endorsement of Forest Certification (PEFC) gelden volgens de Europese Commissie als hulpmiddel bij de zorgvuldigheidsplicht. Een automatische vrijstelling is dat niet. Zoals ook collega’s van Houtwereld volgen, blijft de praktische uitwerking voor de houtsector belangrijk. FSC is door de NVWA erkend als privaat controlesysteem, al is nog niet duidelijk welke gevolgen dat precies heeft.
