Vroeg of laat staat de ondernemer voor de vraag: wie wordt de opvolger? Een familielid, een ambitieuze werknemer of een externe partij? Een complexe beslissing met belangrijke juridische en emotionele implicaties. Met tijdig inzicht in alle (on)mogelijkheden kun je sturen op een soepele overdracht. Mitra Tydeman en Mascha Hoogeveen van Tilburg University pleiten voor een ‘holistische visie’ met oog voor alle relevante details.
‘Ik heb altijd gezegd: ik stop op de dag dat ik 66 word.’ Ronald van der Boon (60), oprichter en directeur van Romynox, heeft nog zes jaar de tijd. Dan moet hij een opvolger hebben gevonden en die vind je niet zomaar.
Bevlogenheid
Geschikte kandidaten moeten nogal wat in huis hebben. Ze moeten begiftigd zijn met bevlogenheid, verantwoordelijkheidsgevoel, managementskills en gedegen kennis van product en markt. Het overdachtsproces mag daarom best wat tijd kosten. Over drie jaar wil Van der Boon de keuze maken tussen ofwel verkopen aan een externe partij ofwel intern geschikte kandidaten bereid vinden.
Familiebedrijf Romynox, toeleverancier van de farmaceutische industrie, startte ooit met een focus op stalen procescomponenten. (‘Ro’ staat voor Ronald, ‘my’ voor partner Mylene en ‘ynox’ voor roestvrijstaal.) Van der Boon wil zijn kindje financieel gezond overdragen, het liefst aan zijn zoon Bram, aangevuld met een financieel, logistiek en commercieel specialist. Van der Boon: ‘Bram is nu 22. Hij had nooit belangstelling voor Romynox. Twee jaar geleden kwam hij voor het eerst kijken. Hij vindt het leuk, dus wie weet. Ik oefen al met afstand nemen. Ik ben net twee weken weggeweest en heb vrijwel geen mail gezien.’
Training bedrijfsopvolging
Volgens CBS-gegevens telt Nederland zo’n driehonderdduizend familiebedrijven. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor meer dan de helft van het BNP (bruto nationaal product). Uit veel onderzoeken blijkt dat familiebedrijven vaak beter presteren dan ‘gewone’ bedrijven, vooral door een combinatie van sterke familiewaarden, langetermijnvisie, informeler management en hogere loyaliteit. Dat leidt tot betere financiële resultaten, innovatie en crisisbestendigheid. Ze hebben vaak meer eigen vermogen, zijn stabieler in crisistijden, investeren langer en hebben een sterkere cultuur en motivatie. Opvolging is echter een kritiek moment. Als de onvermijdelijke bedrijfsopvolging niet goed verloopt, trekt dat een zware wissel op alle opgebouwde kennis en kunde.
